“De ware schat der Kerk echter is het heilig Evangelie van de heerlijkheid en de genade van God.”
Maarten Luther, stelling 62.[1]
Deze woorden staan niet op zichzelf. Luther schreef ze in 1517, dwars tegen een kerk in die de aflaat aanprees. Wie geld gaf, kreeg vergeving aangeboden, niet alleen voor zichzelf, maar zelfs voor overleden dierbaren in het vagevuur. De “schat der Kerk” was in de praktijk verworden tot koopwaar, iets wat met geld te verkrijgen was.
Luther verzette zich tegen de aflaat. In de 95 stellingen schrijft hij dat de eigenlijke schat van de Kerk niet iets is wat verdiend of gekocht kan worden. Het is het dierbare Evangelie, de blijde boodschap van Gods genade. Het is waarlijk vrije genade.
Dat is het hart van ons gereformeerde belijden. De rijkdom van de kerk ligt niet in gebouwen, tradities, aanzien of menselijke inspanning, maar in de heerlijke verkondiging van het Evangelie dat God in Christus zondaren om niet aanneemt tot Zijn kinderen.
Paulus noemt zichzelf “een schuldenaar” van dat Evangelie en schrijft: “want ik schaam mij des Evangelies van Christus niet; want het is een kracht Gods tot zaligheid een iegelijk die gelooft”.[2] Datzelfde Evangelie noemt hij elders de “onnaspeurlijke rijkdom van Christus”.[3] Deze rijkdom wordt niet minder, hoeveel er ook van wordt uitgedeeld. En dat in tegenstelling tot elke aardse schat die in waarde afneemt.
Deze belijdenis van Luther herinnert ons eraan waar de christelijke kerk haar identiteit aan moet ontlenen. Niet aan wat wij kunnen laten zien, onze goede werken, onze cijfers, ons aanzien, maar aan de Evangelieboodschap die ons is toevertrouwd. Deze waarheid heeft ook mij, die in een rooms-katholieke familie ben opgegroeid, bevrijd van de nadruk die ik op goede werken was gaan leggen in plaats van het verlossende werk van de Heere Jezus.
Wat in mijn eigen leven bevrijdend bleek, geldt nog meer voor de kerk als geheel. Waar het Evangelie verbleekt, wordt de kerk arm, ook al lijkt zij uiterlijk te bloeien. Maar waar zij helder klinkt, daar is de kerk rijk, ook al is zij klein en veracht in de ogen van de wereld.
Laat dan onder ons het Evangelie van Gods heerlijkheid en genade, geopenbaard in Jezus Christus, centraal staan. Dat is de enige, ware schat die blijft, wanneer al het andere vergaat.
[1] Uit de beroemde 95 stellingen van Luther. Voor een Nederlandse vertaling zie www.maartenluther-nl.com.
[2] Romeinen 1:16.
[3] Efeze 3:8.
